به گزارش شبنم ها، به نقل از خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهمدان»، شهرستان فامنین در روزهای اخیر با بحرانی دوگانه، زباله سوزی پسماند شهری و دود ناشی از سوخت مازوت نیروگاه برق شهید مفتح دست‌وپنجه نرم می‌کند. از یک سو تهدید جدی سلامت عمومی ناشی از آلودگی هوا و از سوی دیگر، موج فزآینده نارضایتی‌های اجتماعی ریشه اصلی این بحران بوده و سیستم مدیریت اصولی و یکپارچه برای پسماندهای شهری منجر به وقوع پدیده «زباله‌سوزی» در دفن پسماند شهرستان شده است.

گزارش‌ها از شهرستان فامنین حاکی از آن است که عدم برخورداری از سیستم مدیریت اصولی پسماند، منجر به بروز پدیده زباله‌سوزی در محل دفن پسماند شهری شده است، این پدیده که علاوه دود مازوت سوزی نیروگاه بر انتشار شدید آلاینده‌های هوا و تهدید سلامت شهروندان است، اکنون به یک چالش اجتماعی تبدیل شده است.

 اعتراضات اخیر اهالی فامنین و ماماهان نشان‌دهنده سطح بالای نارضایتی از عملکرد نهادهای مسئول در این حوزه است، کارشناسان هشدار می‌دهند که تداوم این وضعیت نه تنها سلامت عمومی را هدف قرار می‌دهد، بلکه می‌تواند به تنش‌های اجتماعی منجر شود.

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که عدم وجود زیرساخت‌های لازم برای جمع‌آوری، تفکیک و دفع اصولی پسماند، باعث شده است تا مدیریت پسماند از حالت مدیریت علمی به حالت مدیریت بحران‌محور تغییر یابد. در این میان، زباله‌سوزی نه تنها یک راه حل غیرعلمی برای دفع حجم بالای پسماند است، بلکه به کاتالیزوری برای بروز بحران‌های زیست‌محیطی تبدیل شده است.

کارشناسان حوزه سلامت و محیط‌زیست هشدار می‌دهند که زباله‌سوزی‌های مکرر، منجر به انتشار طیف وسیعی از گازهای سمی و ذرات معلق (PM) در هوای منطقه شهری می‌شود. این ذرات که به راحتی وارد سیستم تنفسی انسان شده و می‌توانند منجر به بیماری‌های مزمن ریوی، مشکلات قلبی-عروقی و حتی آسیب‌های جبران‌ناپذیر به سیستم عصبی، به‌ویژه در میان کودکان و سالمندان شوند. علاوه بر این، نشست این آلاینده‌ها بر روی محصولات کشاورزی در مناطق پیرامونی، زنجیره سلامت را تا سطح سفره غذایی مردم نیز درگیر می‌کند.

زباله‌سوزی‌های غیرعلمی فرآیندی است که در آن ترکیبات پیچیده پلاستیک‌ها و مواد آلی، تحت حرارت ناقص، به گازهای بسیار سمی تبدیل می‌شوند. از مهم‌ترین این آلاینده‌ها می‌توان به ذرات معلق بسیار ریز (PM2.5) اشاره کرد. ذراتی که به دلیل ابعاد بسیار کوچک خود، قادرند از فیلترهای طبیعی بینی و گلو عبور کرده و مستقیماً وارد بافت ریه و حتی جریان خون شوند.

 علاوه بر این، انتشار گازهای مسمومی نظیر دیوکسین‌ها (که از سوزاندن مواد پلاستیکی حاصل می‌شود) و فورمالدهید، خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن از جمله آسم‌های حاد، برونشیت مزمن، کاهش کارایی ریوی و حتی بروز بیماری‌های سرطانی را در میان جمعیت مردمی، به‌ویژه گروه‌های آسیب‌پذیر مانند کودکان و سالمندان، به‌شدت افزایش می‌دهد.

ابعاد این بحران تنها به هوای تنفسی محدود نمی‌شود. پدیده بارش اتمسفری به این معناست که ذرات سمی و فلزات سنگین ناشی از دود زباله‌ها، با بارش باران یا حتی نشست مستقیم بر روی سطح گیاهان، وارد خاک و بافت محصولات کشاورزی منطقه می‌شوند. این انتقال آلاینده‌ها از هوا به زمین، باعث ایجاد یک زنجیره مسمومیت در زنجیره غذایی می‌شود. در نتیجه، نه تنها سلامت مصرف‌کنندگان مستقیم، بلکه سلامت جامعه‌ای که از محصولات کشاورزی این منطقه استفاده می‌کنند نیز تحت تأثیر قرار گرفته و خطر تجمع فلزات سنگین در بدن انسان در درازمدت، یک نگرانی جدی برای متخصصان سلامت است.

رئیس اداره حفاظت از محیط زیست فامنین گفت: افرادی که شبانه در محل دفن و جمع آوری پسماندها اقدام به سوزاندن ضایعات می کنند برخورد قانونی خواهد شد.

امیر دهله‌ای در گفت و گو با خبرنگار ما افزود: با متخلفانی که اقدام به سوزاندن پسماند های تولیدی خود در سطح شهر می کنند برخورد جدی و قانونی صورت می گیرد.

وی اضافه کرد: متاسفانه برخی افراد در محل دفن  زباله، اقدام به آتش زدن پسماندهای زباله می کنند که این امر ضمن آلودگی محیط زیست مشکلات بهداشتی عدیده‌ای برای شهروندان به وجود می‌آورد.

دهله‌ای با اشاره به اینکه آتش زدن پسماند طبق قانون مدیریت پسماند ممنوع بوده و جرم محسوب می شود، بیان کرد: با مراکزی که اقدام به این عمل نمایند برخورد قانونی صورت خواهد گرفت.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست فامنین بیان کرد: به منظور رعایت قوانین زیست محیطی و جلوگیری از تکرار موارد فوق آتش زدن پسماندهای خود برای محیط زیست به صورت شبانه روز در سطح شهرستان فعالیت خواهند داشت.

اما آنچه این بحران را از یک مسئله زیست‌محیطی صرف به یک چالش اجتماعی تبدیل شده، واکنش‌های مردم شهر فامنین و ماماهان (علی‌الخصوص) است. شهروندان با اعتراض به این وضعیت، بر این باورند که عدم مدیریت صحیح پسماند و آلودگی ناشی از مازوت سوزی نیروگاه برق، نه‌تنها حق آن‌ها برای تنفس در هوای پاک را سلب کرده، بلکه نوعی بی‌تفاوتی در برابر سلامت جامعه محسوب می‌شود.

مردم منطقه با شعارهای مرتبط با حق بر محیط‌زیست سالم، خواستار پاسخگویی شفاف مسئولان در سطوح مختلف اجرایی هستند.

تحلیلگران مسائل اجتماعی و سلامت هشدار می‌دهند که تداوم این وضعیت و نادیده گرفتن بحران پسماند اگر به سرعت مهار نشود، می‌تواند به مشکلات عدیده‌ای برای مردم منطقه تبدیل شود که مدیریت آن برای نهادهای مسئول دشوار خواهد بود.

انتهای خبر/